Het is ‘bedoelt’ (met een t) bij jij, u, hij, zij en het in de tegenwoordige tijd: “wat bedoelt zij daarmee?”. Het is ‘bedoeld’ (met een d) als voltooid deelwoord, na een hulpwerkwoord als ‘hebben’, ‘zijn’ of ‘worden’: “ik heb het niet zo bedoeld”. Ook als bijvoeglijk naamwoord schrijf je een d: “een goedbedoeld advies”.
Omdat je het verschil niet hoort, gaat het bij ‘bedoelen’ vaker mis dan bij bijna elk ander werkwoord. Hieronder vind je de regel, voorbeeldzinnen en een ezelsbruggetje waarmee je nooit meer twijfelt.
De regel: stam + t in de tegenwoordige tijd
De stam van ‘bedoelen’ is bedoel. In de tegenwoordige tijd vervoeg je het werkwoord zo:
- ik bedoel
- jij/u bedoelt (maar: bedoel jij?)
- hij/zij/het bedoelt
- wij/jullie/zij bedoelen
Let op de inversie: staat ‘jij’ áchter het werkwoord, dan vervalt de t. “Bedoel jij dat serieus?” is dus correct, net zoals je “loop jij?” schrijft en niet “loopt jij?”.
Wanneer schrijf je ‘bedoeld’?
- Als voltooid deelwoord, na een hulpwerkwoord als ‘hebben’, ‘zijn’ of ‘worden’: “Zij heeft waarschijnlijk iets anders bedoeld.”
- Als bijvoeglijk naamwoord: “het was goed bedoeld”, “een goedbedoeld gebaar”.
Waarom een d en geen t? Het voltooid deelwoord volgt ’t kofschip: de stam eindigt op een l, en de l zit niet in ’t kofschip. Daarom wordt het bedoel + d.
Voorbeeldzinnen: goed en fout
- Goed: “Hij bedoelt het goed.” (tegenwoordige tijd)
- Fout: “Hij bedoeld het goed.”
- Goed: “Ik heb het niet zo bedoeld.” (voltooid deelwoord)
- Fout: “Ik heb het niet zo bedoelt.”
- Goed: “Als jij dat bedoelt, zeg het dan eerlijk.”
- Goed: “Bedoel jij mij?” (inversie: geen t)
- Goed: “Dat compliment was oprecht bedoeld.”
Het ezelsbruggetje: vervang door ‘lopen’
Bij ‘bedoelen’ hoor je het verschil tussen de t en de d niet. Vervang het werkwoord daarom in gedachten door een werkwoord waarbij je het wél hoort, zoals lopen:
- “Zij bedoelt/bedoeld het goed” → “zij loopt” → je hoort een t, dus: zij bedoelt.
- “Het was goed bedoelt/bedoeld” → “het was goed gelopen” → een voltooid deelwoord past, dus: bedoeld.
Veelgemaakte fouten
De klassieker is “ik heb het niet zo bedoelt”. Fout, want na ‘heb’ volgt altijd het voltooid deelwoord: bedoeld. Andersom zie je vaak “wat bedoeld je?”, terwijl daar gewoon een tegenwoordige tijd staat: bedoelt (of bij inversie: “wat bedoel je?”). Dezelfde verwarring speelt bij ‘bepaalt’ en ‘bepaald’ en bij ‘gebeurd’ en ‘gebeurt’: telkens dezelfde regel, telkens dezelfde valkuil.
Veelgestelde vragen
Is het ‘wat bedoelt u’ of ‘wat bedoeld u’?
Het is ‘wat bedoelt u’. Bij ‘u’ krijgt het werkwoord in de tegenwoordige tijd een t, ook als ‘u’ achter het werkwoord staat: “bedoelt u mij?”.
Is het ‘goed bedoeld’ of ‘goed bedoelt’?
Altijd ‘goed bedoeld’, met een d. Het is hier een voltooid deelwoord (of bijvoeglijk gebruikt): “het was goed bedoeld”, “een goedbedoelde tip”.
Wat is het verschil tussen ‘bedoelde’ en ‘bedoeld’?
‘Bedoelde’ is de verleden tijd (“ik bedoelde iets anders”) én de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord (“de bedoelde persoon”). ‘Bedoeld’ is het voltooid deelwoord en de onverbogen vorm (“dat was niet zo bedoeld”).
