Je haalt in november drie dozen naar beneden en constateert binnen tien minuten hetzelfde als vorig jaar. Er zit veel te veel in, de helft doet het niet meer, en ergens onderin ligt een slinger die je al vier jaar niet hebt opgehangen maar ook nooit weggooit.
Dat is geen slordigheid, het is hoe kerstspullen zich gedragen. Ze komen erbij en ze gaan er nooit vanaf. Eén keer per paar jaar goed doorlopen scheelt daarna elk seizoen tijd, ruimte en geld.
Sorteer op plek, niet op soort
De meeste mensen bewaren kerstspullen per categorie: alle ballen bij elkaar, alle lampjes bij elkaar, alle beeldjes bij elkaar. Dat lijkt logisch en werkt in de praktijk slecht, want je versiert niet per categorie. Je versiert per plek.
Sorteer daarom op waar iets komt te staan. Eén doos voor de boom, één voor de woonkamer, één voor de hal en de trap, en één voor buiten. Als je in december de boom opzet, pak je één doos en ben je klaar. Je hoeft niet drie kratten te doorzoeken om de piek te vinden.
Er zit nog een voordeel aan. Zodra je per plek sorteert, zie je meteen hoeveel je van iets hebt. Vier dozen met woonkamerdecoratie betekent dat je meer hebt dan in één kamer past. Dat inzicht krijg je nooit als alles op soort ligt.
De regel die de doos leeg houdt
Wat je twee jaar op rij niet hebt opgehangen, hang je waarschijnlijk nooit meer op. Dat klinkt hard, maar het klopt in bijna elk huis.
Leg tijdens het opruimen na de feestdagen alles wat ongebruikt is gebleven apart in een aparte tas. Als die tas het jaar daarop weer ongeopend terug de zolder op gaat, is de beslissing eigenlijk al genomen. Wegdoen, doorgeven of verkopen. Je hoeft er dan niet meer over na te denken, want je hebt het jezelf twee seizoenen lang laten zien.
De uitzondering is alles met een verhaal eraan. Dat gaat niet in de tas, dat gaat gewoon terug de doos in, ook als het niet hangt.
Wat kapotgaat en wat je beter vervangt
Kerstspullen hebben een voorspelbare volgorde van slijten. Lichtsnoeren gaan als eerste, meestal door knikken in de bedrading van slordig opbergen. Daarna komen de dunne glazen ballen, die niet breken in de boom maar tijdens het inpakken. Kunststof decoratie verkleurt langzaam, vooral wanneer het jaren op een zolder ligt waar de temperatuur flink schommelt.
De houdbaarheid verleng je vooral met betere opslag. Ballen in een vakkendoos in plaats van los in een krat. Snoeren opgewikkeld om karton in plaats van in een prop. En zet dozen niet direct onder een dakraam, want daar loopt de temperatuur ’s zomers het hoogst op.
Voor wat je wel vervangt, geldt een simpele afweging: koop iets dat past bij wat je al hebt in plaats van iets dat op zichzelf mooi is. Een tuincentrum als De Bosrand, een familiebedrijf dat in 1980 begon als kwekerij, bouwt het aanbod voor alles voor kerst op in series die over meerdere jaren aan te vullen zijn. Dat is precies waar je iets aan hebt als je collectie stap voor stap groeit.
De boom is de grootste opslagvraag
Wie een kunstboom heeft, heeft ook het grootste ding om weg te bergen. En dat gaat vaker mis dan alle andere spullen bij elkaar, meestal omdat de originele doos na twee jaar uit elkaar valt en de boom daarna in een vuilniszak op zolder ligt.
Dat is zonde, want juist bij een kunstkerstboom bepaalt de opslag hoe lang hij eruitziet als nieuw. Takken die jarenlang plat geperst liggen komen krom terug en veren niet meer op. Een boomhoes met een rits kost weinig en houdt de takken in vorm, en hij is een stuk makkelijker te hanteren op een steile zoldertrap dan een kartonnen doos die aan alle kanten meegeeft.
Nog een tip die verrassend goed werkt. Fotografeer de boom als hij versierd is. Volgend jaar weet je dan precies welke slingers waar hingen en hoeveel ballen je nodig had. Dat scheelt een half uur schuiven.
Kerst uitpakken is prettiger als het niet elk jaar hetzelfde gedoe is
De meeste ergernis rond kerstspullen komt niet van de spullen zelf, maar van het moment waarop je ze tegenkomt. Je hebt een avond gepland om het gezellig te maken en de eerste veertig minuten gaan op aan lampjes ontwarren.
Wie één keer de tijd neemt om te sorteren op plek, kapotte dingen weg te doen en de rest fatsoenlijk in te pakken, haalt die veertig minuten er elk jaar weer uit. Dat is de enige opruimklus die zichzelf jaarlijks terugbetaalt.
Begin dus niet in december. Begin op de dag dat je alles weer inpakt, want dan weet je nog precies wat je hebt gebruikt en wat er ongeopend is gebleven.
